کنترل و تخلیه دود در ساختمانها: ضوابط آتشنشانی و استانداردها
- ضوابط و استانداردهای تخلیه دود در ساختمانها و پارکینگها
- راهنمای جامع اجرای سامانههای تخلیه دود طبق ضوابط آتشنشانی
- طراحی و اجرای سامانههای تخلیه دود بر اساس استانداردهای ایمنی ساختمان
- کنترل و تخلیه دود در ساختمانها: ضوابط آتشنشانی و استانداردها
با رشد جمعیت و توسعه ساخت و ساز در کلانشهرها، اهمیت ایمنی ساختمانها در برابر حریق بهطور ویژهای افزایش یافته است. آمار حوادث نشان میدهد که عدم رعایت اصول ایمنی و کوتاهی مسئولین در اجرای استانداردها، سالانه خسارات مالی و جانی قابل توجهی به همراه دارد. سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران بهعنوان متولی ایمنی شهری، تلاش میکند با اجرای ضوابط و استانداردهای ایمنی، حوادث ناشی از آتشسوزی و گسترش دود در ساختمانها را به حداقل برساند.
دود در حریق، بهمراتب خطرناکتر از شعله و حرارت است و موجب کاهش دید و افزایش تلفات میشود. نصب سامانههای تخلیه و کنترل دود، ضمن کاهش غلظت گازهای سمی، امکان فرار ایمن افراد و عملیات سریع نیروهای امدادی را فراهم میکند.ضوابط تخلیه دود شامل تمامی تجهیزات و تمهیداتی است که مهندسان برای کنترل و هدایت دود و گازهای ناشی از حریق در ساختمانها، بهویژه پارکینگهای بسته، بهکار میبرند.
تذکرات کلی ضوابط آتشنشانی
1.پارکینگهای بسته در هر تراز باید مجهز به سیستم تهویه مناسب برای تخلیه دود و محصولات ناشی از آتشسوزی باشند.
2.پارکینگهای کوچک واقع در طبقات همکف و منفی یک با مساحت ناخالص کمتر از ۳۰۰ مترمربع که از طریق رمپ یا یک سمت به فضای آزاد مرتبط هستند، نیازی به سامانه تهویه مکانیکی ندارند.
3.پارکینگهای بسته تا طبقه منفی سه و مساحت کمتر از ۵۰۰ مترمربع میتوانند از سیستم تهویه شامل کانال تخلیه و دو فن معمولی استفاده کنند. فنهای محور مستقیم باید دارای مقاومت حرارتی حداقل یک ساعت (F300) باشند.
4.ساختمانهای عمیق با کف بیش از ۹ متر نسبت به پایینترین تراز خروج، باید حتی در صورت استفاده غیرپارکینگی، مجهز به سامانه تهویه مناسب دود باشند.
5.نقشهها و دستورالعملهای تأییدشده سازمان آتشنشانی بدون کوچکترین تغییر اجرا شوند و هرگونه تغییر نیازمند استعلام مجدد است.
6در صورت الزام سازمان آتشنشانی، محاسبات CFD برای بررسی جریان دود باید انجام و گزارش آن ارائه شود.
تهویه مکانیکی پارکینگها
1.هدف از سامانههای تهویه، تخلیه و کنترل حرارت، دود و گازهای ناشی از احتراق و کارکرد خودروها است.
2.نرخ تعویض هوا برای کاهش منوکسید کربن و تخلیه دود حریق باید حداقل ۱۰ بار در ساعت برای هر طبقه در نظر گرفته شود.
3.فنها باید دو دور یا دور متغیر با اینورتر تأییدشده باشند تا در مصرف انرژی صرفهجویی شود و در شرایط حریق، ظرفیت لازم فراهم گردد.
4.سیستم تهویه باید به سامانه اعلام حریق یا سنسور مونوکسید کربن مرتبط باشد.
5.در طبقات با مساحت بالای ۲۰۰۰ مترمربع، هر طبقه باید حداقل به دو زون تقسیم شود و به دو مسیر خروج دسترسی داشته باشد.
تهویه مکانیکی به روش کانال
1.سامانه تهویه دود باید مستقل از سایر تأسیسات ساختمان باشد و ظرفیت آن مطابق استانداردهای ایمنی طراحی شود.
2.هر بخش باید دو فن داشته باشد تا در صورت از کار افتادن یکی، ظرفیت باقیمانده کمتر از ۵۰٪ نیاز نباشد.
3.فنهای تأمین هوای جبرانی باید فشار منفی ایجاد کنند و هوای جبرانی ۵۰–۷۵٪ حجم تخلیه باشد.
4.تجهیزات در معرض حریق باید حداقل یک ساعت مقاومت حرارتی در برابر دمای 300 تا 400 درجه سانتیگراد (F300) داشته باشند.
5.مسیرهای رایزر اصلی بین طبقات باید با دمپرهای موتوردار مناسب از انتقال دود و حرارت به سایر بخشها جلوگیری شود.
6.سامانه تهویه باید مجهز به برق اضطراری و تابلو فرمان مقاوم در برابر حریق و کابل های مقاوم به حرارت تا 800 درجه سانتیگراد باشد.
تهویه مکانیکی به روش جت فن
1.سامانه جت فن به جای کانالکشی، با فنهای سقفی جریان هوا را در تراز افقی پارکینگ منتقل میکند.
2.باید مشابه سامانه کانالی، دارای دو فن اصلی باشد و ظرفیت باقیمانده پس از از کار افتادن یکی کمتر از ۵۰٪ نباشد.
3.بعد از تغییر وضعیت از عادی به حریق، ابتدا فنهای تخلیه اصلی و سپس جت فن ها بر اساس دور لازم برای هدایت دود راهاندازی میشوند.
4.جانمایی جت فنها باید بهگونهای باشد که جریان هوا به نقاط تخلیه مؤثر هدایت شود و هیچ نقطه مردهای در پارکینگ باقی نماند.
5.سرعت هوا در مسیرهای خروج نباید بیش از ۵ متر بر ثانیه باشد تا خللی در فرار افراد ایجاد نگردد.
سامانه فشار مثبت
1.سامانه فشار مثبت برای ایجاد محیطی امن و عاری از دود در مسیرهای خروج طراحی میشود و اجرای آن در ساختمانهای مشخص الزامی است.
2.تجهیزات شامل فن و الکتروموتور باید توان ایجاد اختلاف فشار مناسب را داشته باشند.
3.فشار داخل مسیر خروج نباید نیروی بیش از ۱۳۳ نیوتن روی دربها وارد کند.
4.سامانه باید به سامانه اعلام حریق متصل باشد و در صورت بروز حریق، بهصورت خودکار یا دستی راهاندازی شود.
5.در ساختمانهای بلند و غیرمسکونی، طراح باید سامانه فشار مثبت را بهصورت شبکه کانالکشی دینامیک طراحی کند و فشار را در محدوده استاندارد حفظ نماید.
بدون دیدگاه