محاسبات و انتخاب فن صنعتی مناسب برای تخلیه دود پارکینگ های بزرگ

در هر پارکینگ بزرگ، مدیریت دود و کنترل جریان هوا نقشی حیاتی در ایمنی ساختمان دارد. زمانی که آتش‌سوزی رخ می‌دهد، دود می‌تواند مسیرهای خروج را مسدود کند، دید را کاهش دهد و دمای محیط را به‌شدت بالا ببرد. به همین دلیل طراحان تأسیسات مکانیکی امروز توجه ویژه‌ای به انتخاب فن صنعتی مناسب برای تخلیه دود پارکینگ دارند. انتخاب درست یک فن، تنها یک تصمیم فنی نیست؛ بلکه انتخابی است که می‌تواند امنیت جان افراد، کارایی سیستم تهویه و عملکرد کلی ساختمان را تحت تأثیر قرار دهد.

در پروژه‌های بزرگ، مهندسان از روش‌های استاندارد جهانی و ضوابط آتش‌نشانی استفاده می‌کنند تا مشخص کنند چه نوع فنی می‌تواند حجم بالای دود را در کمترین زمان از فضا خارج کند. هر پارکینگ ویژگی‌های خاصی دارد—از تعداد طبقات گرفته تا میزان تردد خودروها—و همین موضوع باعث می‌شود انتخاب فن صنعتی تبدیل به فرآیندی حساس و چندمرحله‌ای شود. اگر فن با ظرفیت مناسب طراحی نشود، سیستم تهویه در شرایط اضطراری عملکرد کافی نخواهد داشت و خطرات جانی و مالی افزایش پیدا می‌کند.

اهمیت انتخاب فن صنعتی مناسب در تهویه دود پارکینگ

یک فن استاندارد و درست انتخاب‌شده، می‌تواند مسیرهای تخلیه را باز نگه دارد، لایه‌ی دود را از سطح دید جدا کند. پس شرایطی ایجاد کند تا نیروهای امدادی بتوانند وارد پارکینگ شوند.

از طرف دیگر، پارکینگ‌ها معمولاً فضاهای بسته با سقف کوتاه و مسیرهای پیچیده هستند. تجمع دود در این فضاها شدیدتر و سریع‌تر اتفاق می‌افتد. بنابراین، فن باید بتواند حجم بالایی از هوای آلوده را بدون کاهش فشار، در زمان محدود از مسیرهای کانال یا تونل‌ها عبور دهد. اگر قدرت فن کمتر از مقدار موردنیاز باشد، دود در فضا می‌چرخد و سیستم عملاً بی‌اثر می‌شود. اگر بیش از حد قوی انتخاب شود، ایجاد جریان‌های شدید و اغتشاش هوا می‌تواند مسیر هدایت دود را بر هم بزند.

علاوه‌ بر شرایط عادی، انتخاب فن صنعتی مناسب باید با ضوابط آتش‌نشانی ایران و استانداردهای بین‌المللی مانند EN12101 هماهنگ باشد. این استانداردها مشخص می‌کنند که فن باید تحمل حرارتی بالا داشته باشد، در دماهای شدید عملکرد پایدار ارائه دهد و در حالت اضطراری بدون وقفه کار کند. فن‌هایی که برای این شرایط طراحی شده‌اند، معمولاً با استاندارد F300 یا F400 عرضه می‌شوند و تست‌های سخت‌گیرانه‌ای را پشت سر گذاشته‌اند.

محاسبات فن و انتخاب فن صنعتی در تهویه دود پارکینگ

محاسبه و انتخاب فن برای تخلیه دود پارکینگ یک فرآیند چندمرحله‌ای است که هدف آن ایجاد سیستمی قابل‌اعتماد در شرایط بحرانی است. در اولین قدم، مهندس طراح سناریوی حریق را مشخص می‌کند؛ یعنی تعیین می‌کند در زمان آتش‌سوزی چه مقدار دود تولید می‌شود و سیستم باید چه حجمی از هوا را در چه مدت از فضا خارج کند. این مرحله پایه‌ی تمام تصمیم‌گیری‌هاست.

پس از آن، حجم هوای موردنیاز و نحوه ورود هوای جبرانی تعیین می‌شود. سیستم تخلیه تنها زمانی عملکرد درستی دارد که خروج دود و ورود هوای تازه متعادل باشد؛ در غیر این‌ صورت جریان داخل پارکینگ دچار اغتشاش می‌شود و دود در فضا پخش می‌ماند.

گام بعدی انتخاب کلاس حرارتی فن است. فن‌های مخصوص تخلیه دود باید توان کارکرد در دماهای بسیار بالا را داشته باشند و معمولاً با رده‌هایی مثل F300 یا F400 عرضه می‌شوند. این استانداردها تضمین می‌کنند که فن در زمان حادثه دچار افت عملکرد نمی‌شود.

در نهایت نوبت به انتخاب فن صنعتی مناسب می‌رسد. فن آکسیال برای مسیرهای مستقیم و حجم هوای زیاد مناسب است، فن سانتریفیوژ زمانی استفاده می‌شود که افت فشار بالا وجود دارد، و فن‌های جت برای هدایت دود در فضاهای طولانی یا طبقات بزرگ کاربرد دارند. انتخاب درست نوع فن به معماری پارکینگ، طول کانال‌ها، محل خروجی و شرایط عملیاتی بستگی دارد.

مراحل طراحی و نصب فن تخلیه دود پارکینگ

فرایند طراحی فن تخلیه دود با تحلیل شرایط پارکینگ آغاز می‌شود. در این مرحله، هندسه فضا، ارتفاع سقف، مسیرهای فرار، نقاط بحرانی تجمع دود و الگوی جریان هوا بررسی می‌شود تا رفتار دود در سناریوی حریق قابل پیش‌بینی باشد. سپس بار دود و شرایط طراحی مشخص می‌شود؛ یعنی تعیین میزان دبی موردنیاز، فشار لازم برای غلبه بر افت مسیر، و کلاس حرارتی مناسب براساس استانداردهای تخلیه دود.

در گام بعد، انتخاب نوع فن انجام می‌شود. فن‌های آکسیال برای مسیرهای مستقیم و حجم بالای هوا مناسب‌اند، سانتریفیوژها برای زمانی انتخاب می‌شوند که افت فشار زیاد است، و فن‌های جت زمانی کاربرد دارند که نیاز به هدایت دود در فضاهای باز پارکینگ یا طبقات وسیع وجود دارد. انتخاب کلاس حرارتی مانند F300 یا F400 نیز تضمین می‌کند که فن در دماهای بالا و مدت زمان مشخص عملکرد پایدار دارد.</p&gt;

پس از نهایی شدن مشخصات، طراحی مسیر کانال‌کشی، محل نصب فن، دمپرهای دود و هوای جبرانی انجام می‌شود تا سیستم از نظر تعادل جریان و ایمنی عملکرد صحیح داشته ب

اشد. در مرحله اجرا، نصب باید با مهار لرزش، رعایت فواصل ایمنی، اتصال مطمئن به برق اضطراری و استفاده از پایه‌ها و ساپورت‌های مقاوم در برابر حرارت انجام شود.

الزامات ایمنی و انتخاب فن صنعتی در پارکینگ‌های بزرگ

برای حفظ ایمنی پارکینگ‌های بزرگ، شناخت دقیق الزامات ایمنی الزامی است. طبق ضوابط آتش‌نشانی ایران، وقتی مساحت پارکینگ از ۲۰۰۰ مترمربع فراتر می‌رود، تهویه طبیعی کافی نیست و انتخاب فن صنعتی برای تخلیه دود ضروری می‌شود. در فضاهای بالای ۳۰۰۰ مترمربع، پارکینگ باید به زون‌های مستقل تقسیم شود. هر زون توسط فن مخصوص خود کنترل شود تا جریان دود و مسیرهای فرار مدیریت شود.</p>

انتخاب فن صنعتی مناسب نه‌تنها به کنترل حجم دود کمک می‌کند، بلکه مطابق استانداردها، شرایط ایمنی افراد و عملکرد سیستم را در زمان حادثه تضمین می‌

کند.

فن‌های با بیشترین بازدهی در تخلیه دود پارکینگ

در پایان، انتخاب فن صنعتی با بازدهی بالا نقش حیاتی در عملکرد سیستم تخلیه دود دارد. فن‌های آکسیال برای مسیرهای مستقیم و حجم زیاد هوا مناسب‌اند، سانتریفیوژها در مسیرهای طولانی یا با افت فشار بالا عملکرد بهتری دارند. فن‌های جت برای هدایت هدفمند دود در فضاهای وسیع کاربرد دارند.

انتخاب فن مناسب، با توجه به مساحت و الزامات ایمنی، تضمین می‌کند که سیستم تهویه در شرایط بحرانی به‌طور مؤثر عمل کند و مسیرهای فرار ایمن باقی بمانند.